<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1225"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1225 中华传心地禅门师资承袭图</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1225 中华传心地禅门师资承袭图</title> <author>唐 裴休问 宗密答</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1225</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">中华传心地禅门师资承袭图</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，台湾某大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15097"> <charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName> <mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>面</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:29"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031a" n="0031a"/> <lb ed="X" n="0031a01"/> <lb ed="X" n="0031a02"/><cb:docNumber>No. 1225</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R110" n="0866a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>中华传心地禅门师资承袭图</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0031a04"/> <lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R110" n="0866a02"/><byline cb:type="other">内供奉沙门宗密答裴相国问</byline> <lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R110" n="0866a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">裴休相国问</cb:mulu><head>裴休相国问</head> <lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R110" n="0866a04"/><p xml:id="pX63p0031a0701">禅法大行。宗徒各异。互相诋訾。莫肯会同。切要辨其 <lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R110" n="0866a05"/>源流。知其深浅。比虽留意。未得分明。撰录之时。恐有 <lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R110" n="0866a06"/>差错。伏望略为条流分别。三五纸示及大抵列北宗･ <lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R110" n="0866a07"/>南宗。南宗中。荷泽宗･洪州･牛头等宗。具言其浅深･顿 <lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R110" n="0866a08"/>渐･得失之要。便为终身龟镜也。 <note place="inline">休</note>再拜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R110" n="0866a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗密禅师答</cb:mulu><head>宗密禅师答</head> <lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R110" n="0866a10"/><p xml:id="pX63p0031a1301">然达摩所传。本无二法。後随人变。故似殊途。扃之即 <lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R110" n="0866a11"/>俱非。会之即皆是。前者所述传记。但论直下一宗。若 <lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R110" n="0866a12"/>要辨诸宗师承。须知有傍有正。今且叙师资傍正。然 <lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R110" n="0866a13"/>後述言教浅深。自然见达摩之心流至荷泽矣。</p> <lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R110" n="0866a14"/><p xml:id="pX63p0031a1701">牛头宗者。从四祖下傍出。根本有慧融禅师者。道性 <lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R110" n="0866a15"/>高简。神慧聪利。先因多年穷究诸部般若之教。<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a1801" n="0031a1801"/><anchor xml:id="beg0031a1801" n="0031a1801"/>已<anchor xml:id="end0031a1801"/> <lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R110" n="0866a16"/>悟诸法本空･迷情妄执。後遇四祖。印其所解空理。 <lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R110" n="0866a17"/>然于空处显示不空妙性。故不俟久学而悟解洞 <lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R110" n="0866a18"/>明。四祖语曰。此法从上只委一人。吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a2101" n="0031a2101"/><anchor xml:id="beg0031a2101" n="0031a2101"/>已<anchor xml:id="end0031a2101"/>付嘱弟子 <lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R110" n="0866b01"/>弘忍讫<note place="inline">即五祖也</note>。汝可别自建立。後遂于<name role="" type="person">牛头山</name>别建 <lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R110" n="0866b02"/>一宗。当第一祖。辗转乃至六代<note place="inline">後第五祖师智威。有弟子马素。素有 <lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R110" n="0866b03"/>弟子道钦。即径山是也</note>。此一宗都不关南北二宗。其南北二 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031b" n="0031b"/> <lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R110" n="0866b04"/>宗自出于五祖门下。五祖<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b0101" n="0031b0101"/><anchor xml:id="beg0031b0101" n="0031b0101"/>已<anchor xml:id="end0031b0101"/>前都未有南北之称。</p> <lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R110" n="0866b05"/><p xml:id="pX63p0031b0201">北宗者。从五祖下傍出。谓有神秀等一十人。同是五 <lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R110" n="0866b06"/>祖忍大师弟子。大师印许。各堪为一方之师。故时 <lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R110" n="0866b07"/>人云忍生十字<note place="inline">能和尙直承其嫡。非此十数也</note>。于中。秀及老安･智 <lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R110" n="0866b08"/>诜。道德最著。皆为 高宗皇帝之所师敬。子孙承 <lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R110" n="0866b09"/>嗣。至今不绝。就中。秀弟子普寂化缘转盛。为二京 <lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R110" n="0866b10"/>法主。三帝门师。但称达摩之宗。亦不出南北之号。</p> <lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R110" n="0866b11"/><p xml:id="pX63p0031b0801">南宗者。即曹溪能大师。受达摩言旨<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b0801" n="0031b0801"/><anchor xml:id="beg0031b0801" n="0031b0801"/>已<anchor xml:id="end0031b0801"/>来。累代衣法 <lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R110" n="0866b12"/>相传之本宗也。後以神秀于北地大弘渐教。对之。 <lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R110" n="0866b13"/>故曰南宗。承禀之由。天下所知。故不叙也。後欲灭 <lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R110" n="0866b14"/>度。以法印付嘱荷泽。令其传嗣。传嗣之由。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b1101" n="0031b1101"/><anchor xml:id="beg0031b1101" n="0031b1101"/>已<anchor xml:id="end0031b1101"/>叙 <lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R110" n="0866b15"/>之呈上。然甚缺略。今蒙审问。更约承上祖宗传记 <lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R110" n="0866b16"/>稍廣。</p><p xml:id="pX63p0031b1303" cb:place="inline">传中叙能和尙处。中间云有襄阳僧神会。俗 <lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R110" n="0866b17"/>姓高。年十四<note place="inline">即荷泽也。荷泽是传法时所居之寺名</note>。来谒和尙。和尙 <lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R110" n="0866b18"/>问。知识远来大艰辛。将本来否。</p><p xml:id="pX63p0031b1513" cb:place="inline">答。将来。</p><p xml:id="pX63p0031b1516" cb:place="inline">若有本。即 <lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R110" n="0867a01"/>合识主。</p><p xml:id="pX63p0031b1604" cb:place="inline">答。神会以无住为本。见即是主。</p><p xml:id="pX63p0031b1616" cb:place="inline">大师云。遮 <lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R110" n="0867a02"/>沙弥。争敢取次语。便以杖乱打。</p><p xml:id="pX63p0031b1713" cb:place="inline">神会杖下思惟。大 <lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R110" n="0867a03"/>善知识历劫难逢。今既得遇。岂惜身命。大师察其 <lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R110" n="0867a04"/>深悟情至。故试之也<note place="inline">如尧知舜。历试诸难</note>。</p><p xml:id="pX63p0031b1917" cb:place="inline">传末又云和尙将 <lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R110" n="0867a05"/>入涅槃。默受密语于神会。语云。从上<anchor xml:id="nkr_note_add_0031b2001" n="0031b2001"/><anchor xml:id="beg0031b2001" n="0031b2001"/>已<anchor xml:id="end0031b2001"/>来。相承准 <lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R110" n="0867a06"/>的只付一人。内传法印以印自心。外传袈裟标定 <lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R110" n="0867a07"/>宗旨。然我为此衣。幾失身命<note place="inline">数被北宗偷衣之事。在此传之前文。今不 <lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R110" n="0867a08"/>能录</note>。达摩大师悬记云至六代之後。命如悬丝。即汝 <lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R110" n="0867a09"/>是也<note place="inline">此言在叙达摩传中</note>。是以此衣宜留镇山。汝機缘在北。 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0031c" n="0031c"/> <lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R110" n="0867a10"/>即须过岭。二十年外当弘此法。廣度众生。</p><p xml:id="pX63p0031c0117" cb:place="inline">和尙临 <lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R110" n="0867a11"/>终。门人行滔･超俗･法海等问。和尙法何所付。</p><p xml:id="pX63p0031c0218" cb:place="inline">和尙 <lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R110" n="0867a12"/>云。所付嘱者。二十年外于北地弘扬。</p><p xml:id="pX63p0031c0315" cb:place="inline">又问。谁人。</p><p xml:id="pX63p0031c0319" cb:place="inline">答 <lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R110" n="0867a13"/>云。若欲知者。<name role="" type="person">大庾岭</name>上以网取之<note place="inline">相传云。岭上者。高也。荷泽姓高。 <lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R110" n="0867a14"/>故密示耳</note>。</p> <lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R110" n="0867a15"/><p xml:id="pX63p0031c0601">荷泽宗者。全是曹溪之法。无别教旨。为对洪州傍出。 <lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R110" n="0867a16"/>故复标其宗号。承禀之由。<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c0701" n="0031c0701"/><anchor xml:id="beg0031c0701" n="0031c0701"/>已<anchor xml:id="end0031c0701"/>如上说。然能和尙灭 <lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R110" n="0867a17"/>度後。北宗渐教大行<note place="inline">亦如上叙</note>。因成顿门弘传之障。曹 <lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R110" n="0867a18"/>溪传授<g ref="#CB15156">碑</g>文<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c0901" n="0031c0901"/><anchor xml:id="beg0031c0901" n="0031c0901"/>已<anchor xml:id="end0031c0901"/>被磨换。故二十年中。宗教沉隐<note place="inline">大师遭百 <lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R110" n="0867b01"/>种艰难等事。皆如先所呈略传。廣在本传。他日具呈</note>。天宝初。荷泽入洛大播 <lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R110" n="0867b02"/>斯门。方显秀门下师承是傍。法门是渐。既二宗双 <lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R110" n="0867b03"/>行。时人欲拣其异。故标南北之名。自此而始。</p><p xml:id="pX63p0031c1218" cb:place="inline">问。既 <lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R110" n="0867b04"/>荷泽为第七祖。何不立第八乃至九･十。後既不立。 <lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R110" n="0867b05"/>何妨據传衣为凭。但止第六。</p><p xml:id="pX63p0031c1412" cb:place="inline">答。若據真谛。本绝名 <lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R110" n="0867b06"/>数。一犹不存。何言六七。今约俗谛。师资相传。顺世 <lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R110" n="0867b07"/>之法。有其所表。如国立七庙。七月而葬。丧服七代。 <lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R110" n="0867b08"/>福资七祖<note place="inline">道释皆同</note>。经说七<persName>佛</persName>。持念遍数。壇场物色。作 <lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R110" n="0867b09"/>法方便。礼<persName>佛</persName>远<persName>佛</persName>。请僧之限。皆止于七。过则二七。 <lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R110" n="0867b10"/>乃至七七。不止于六。不至八九。今传受仪式。顺世 <lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R110" n="0867b11"/>生信。何所疑焉。故德宗皇帝贞元十二年敕皇太 <lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R110" n="0867b12"/>子集诸禅师。楷定禅门宗旨。搜求传法傍正。遂有 <lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R110" n="0867b13"/>敕下。立荷泽大师为第七祖。内神龙寺见有铭记。 <lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R110" n="0867b14"/>又御制七代祖师赞文。见行于世。</p> <lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R110" n="0867b15"/><p xml:id="pX63p0031c2401">洪州宗者。先即六祖下傍出。谓有禅师。姓马。名道一。 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0032a" n="0032a"/> <lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R110" n="0867b16"/>先是剑南金和尙弟子也<note place="inline">金之宗源即智诜也。亦非南北</note>。高节至 <lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R110" n="0867b17"/>道。遊方头陀。随处坐禅。乃至南嶽。遇让禅师。论量宗 <lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R110" n="0867b18"/>教。理不及让。方知传衣付法曹溪为嫡。乃迴心遵 <lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R110" n="0868a01"/>禀。便住处州･洪州。或山或郭。廣开供养。接引道流。 <lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R110" n="0868a02"/>後于洪州<name role="" type="person">开元寺</name>弘传让之言旨。故时人号为洪 <lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R110" n="0868a03"/>州宗也。让即曹溪门下傍出之派徒<note place="inline">曹溪此类数可千馀</note>。是 <lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R110" n="0868a04"/>荷泽之同学。但自率身修行。本不开法。因马和尙 <lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R110" n="0868b01"/>大扬其教。故成一宗之源。</p> <lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R110" n="0868b02"/><p xml:id="pX63p0032a0901">右且略叙诸宗师承。大槪如此。然缘傍正横竖。 <lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R110" n="0868b03"/>交杂难记。今<g ref="#CB15148">画</g>出为图。冀一览不遗于心腑。谨 <lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R110" n="0868b04"/>连次後。</p> <lb ed="X" n="0032a12"/> <lb ed="X" n="0032a13"/> <lb ed="X" n="0032a14"/> <lb ed="X" n="0032a15"/> <lb ed="X" n="0032a16"/> <lb ed="X" n="0032a17"/> <lb ed="X" n="0032a18"/> <lb ed="X" n="0032a19"/> <lb ed="X" n="0032a20"/> <lb ed="X" n="0032a21"/> <lb ed="X" n="0032a22"/> <lb ed="X" n="0032a23"/> <lb ed="X" n="0032a24"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0032b" n="0032b"/> <lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R110" n="0868b11"/><p xml:id="pX63p0032b0101"><figure><graphic url="../figures/X/X63p0032_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0032b02"/> <lb ed="X" n="0032b03"/> <lb ed="X" n="0032b04"/> <lb ed="X" n="0032b05"/> <lb ed="X" n="0032b06"/> <lb ed="X" n="0032b07"/> <lb ed="X" n="0032b08"/> <lb ed="X" n="0032b09"/> <lb ed="X" n="0032b10"/> <lb ed="X" n="0032b11"/> <lb ed="X" n="0032b12"/> <lb ed="X" n="0032b13"/> <lb ed="X" n="0032b14"/> <lb ed="X" n="0032b15"/> <lb ed="X" n="0032b16"/> <lb ed="X" n="0032b17"/> <lb ed="X" n="0032b18"/> <lb ed="X" n="0032b19"/> <lb ed="X" n="0032b20"/> <lb ed="X" n="0032b21"/> <lb ed="X" n="0032b22"/> <lb ed="X" n="0032b23"/> <lb ed="X" n="0032b24"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033a" n="0033a"/> <lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R110" n="0870a01"/><p xml:id="pX63p0033a0101">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0101" n="0033a0101"/><anchor xml:id="beg0033a0101" n="0033a0101"/>已<anchor xml:id="end0033a0101"/>叙诸宗师资。今次辨所传言教深浅得失。然禅 <lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R110" n="0870a02"/>门之旨。在乎内照。非笔可述。非言可宣。言虽不及。犹 <lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R110" n="0870a03"/>可强言。笔不可及。直难下笔。今不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0301" n="0033a0301"/><anchor xml:id="beg0033a0301" n="0033a0301"/>已<anchor xml:id="end0033a0301"/>而书。望照之 <lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R110" n="0870a04"/>于心。无滞于文矣。</p> <lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R110" n="0870a05"/><p xml:id="pX63p0033a0501">然达摩西来。唯传心法。故自云。我法以心传心。不立 <lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R110" n="0870a06"/>文字。此心是一切众生淸净本觉。亦名<persName>佛</persName>性。或云灵 <lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R110" n="0870a07"/>觉。迷。起一切烦恼。烦恼亦不離此心。悟。起无边妙用。 <lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R110" n="0870a08"/>妙用亦不離此心。妙用烦恼。功过虽殊。在悟在迷。此 <lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R110" n="0870a09"/>心不异。欲求<persName>佛</persName>道。须悟此心。故历代祖宗唯传此也。 <lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R110" n="0870a10"/>然若感应相契。则虽一灯传百千灯。而灯灯无殊。若 <lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R110" n="0870a11"/>機教不投。则虽一音演说法。而各各随所解。故诸宗 <lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R110" n="0870a12"/>异说。过在後人。今且各叙诸宗。然始判其差当。</p> <lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R110" n="0870a13"/><p xml:id="pX63p0033a1301">北宗意者。众生本有觉性。如镜有明性。烦恼覆之不 <lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R110" n="0870a14"/>见。如镜有尘暗。若依师言教。息灭妄念。念尽则心性 <lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R110" n="0870a15"/>觉悟。无所不知。如磨拂昏尘。尘尽则镜体明净。无所 <lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R110" n="0870a16"/>不照。故彼宗主神秀大师呈五祖偈云。</p> <lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R110" n="0870a17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0033a1701"><l>身是菩提树</l><l>心如明镜台</l><l>时时须拂拭。</l> <lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R110" n="0870a18"/><l>莫遣有尘埃</l></lg> <lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R110" n="0870b01"/><p xml:id="pX63p0033a1901">评曰。此但是染净缘起之相。反流背习之门。而不觉 <lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R110" n="0870b02"/>妄念本空。心性本净。悟既未彻。修岂称真<note place="inline">剑南复有净众宗旨。 <lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R110" n="0870b03"/>与此大同。复有保唐宗。所解似同。所修全异。不可繁叙。他日面奉。一一辨之</note>。</p> <lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R110" n="0870b04"/><p xml:id="pX63p0033a2201">洪州意者。起心动念。弹指动目。所作所为。皆是<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R110" n="0870b05"/>全体之用。更无别用。全体贪嗔痴。造善造恶。受乐受 <lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R110" n="0870b06"/>苦。此皆是<persName>佛</persName>性。如<g ref="#CB15097">面</g>作种种饮食。一一皆<g ref="#CB15097">面</g>。意以推 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033b" n="0033b"/> <lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R110" n="0870b07"/>求此身。四大骨肉･喉舌牙齿。眼耳手足。幷不能自语 <lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R110" n="0870b08"/>言･见闻･动作。如一念命终。全身都未变壞。即便口不 <lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R110" n="0870b09"/>能语。眼不能见。耳不能闻。脚不能行。手不能作。故知 <lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R110" n="0870b10"/>能言语动作者。必是<persName>佛</persName>性。且四大骨肉。一一细推。都 <lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R110" n="0870b11"/>不解贪嗔烦恼。故知贪嗔烦恼幷是<persName>佛</persName>性。</p><p xml:id="pX63p0033b0517" cb:place="inline"><persName>佛</persName>性体非 <lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R110" n="0870b12"/>一切差<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>引种种。而能造作一切差别种种。体非种种 <lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R110" n="0870b13"/>者。谓此<persName>佛</persName>性非圣非凡。非因非果。非善非恶。无色无 <lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R110" n="0870b14"/>相。无根无住。乃至无<persName>佛</persName>无众生也。能作种种者。谓此 <lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R110" n="0870b15"/>性即体之用。故能凡能圣。能因能根。能善能恶。现色 <lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R110" n="0870b16"/>现相。能<persName>佛</persName>能众生。乃至能贪嗔等。若核其体性。则毕 <lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R110" n="0870b17"/>竟不可见。不可证。如眼不自见眼等。若就其应用。即 <lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R110" n="0870b18"/>擧动运为。一切皆是。更无别法而为能证所证。彼意 <lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R110" n="0871a01"/>准楞伽经云。<persName>如来</persName>藏是善不善因。能遍兴造一切趣 <lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R110" n="0871a02"/>生。受苦乐。与因俱。又。<persName>佛</persName>语心。经云。或有<persName>佛</persName>刹扬眉动 <lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R110" n="0871a03"/>睛。笑吹謦欬。或动摇等皆是<persName>佛</persName>事。既悟解之理。一切 <lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R110" n="0871a04"/>天真自然。故所修行。理宜顺此。而乃不起心断恶。亦 <lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R110" n="0871a05"/>不起心修道。道即是心。不可将心还修于心。恶亦是 <lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R110" n="0871a06"/>心。不可将心还断于心。不断不造。任运自在。名为解 <lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R110" n="0871a07"/>脱人。无法可拘。无<persName>佛</persName>可作。犹如虚空不增不减。何假 <lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R110" n="0871a08"/>添補。何以故。心性之外。更无一法可得故。故但任心。 <lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R110" n="0871a09"/>即为修也。</p> <lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R110" n="0871a10"/><p xml:id="pX63p0033b2201">评曰。此与前宗敌体相返。前则朝暮分别。动作一切 <lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R110" n="0871a11"/>皆妄。此则朝暮分别。动作一切皆真。奉问疑其互相 <lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R110" n="0871a12"/>诋訾。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>暮肯会同。且所见如此相违。争不诋訾。若存他。 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0033c" n="0033c"/> <lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R110" n="0871a13"/>则失己。争肯会同。</p> <lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R110" n="0871a14"/><p xml:id="pX63p0033c0201">牛头宗意者。体诸法如梦。本来无事。心境本寂。非今 <lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R110" n="0871a15"/>始空。迷之为有。即见荣枯贵贱等事。事迹既有相违 <lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R110" n="0871a16"/>相顺。故生爱恶等情。情生则诸苦所繫。梦作梦受何 <lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R110" n="0871a17"/>损何益。有此能了之智。亦如梦心。乃至设有一法过 <lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R110" n="0871a18"/>于涅槃。亦如梦如幻。既达本来无事。理宜丧<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c0601" n="0033c0601"/><anchor xml:id="beg0033c0601" n="0033c0601"/>己<anchor xml:id="end0033c0601"/>忘情。 <lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R110" n="0871b01"/>情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>妄即绝苦因。方度一切苦厄。此以忘情为修也。</p> <lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R110" n="0871b02"/><p xml:id="pX63p0033c0801">评曰。前以念念全真为悟。任心为修。此以本无事为 <lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R110" n="0871b03"/>悟。妄情为修。又上三家见解异者。初一切皆妄。次一 <lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R110" n="0871b04"/>切皆真。後一切皆无。若就行说者。初伏心灭妄。次信 <lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R110" n="0871b05"/>任情性。後休心不起。<note place="inline">宗密</note>性好勘会。一一曾参。各搜 <lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R110" n="0871b06"/>得旨趣如是。若将此语问彼学人。即皆不招承。问有 <lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R110" n="0871b07"/>答空。征空认有。或言俱非。或言皆不可得。修不修等。 <lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R110" n="0871b08"/>皆类此也。彼意者。常恐堕于文字。常怕滞于所得。故 <lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R110" n="0871b09"/>随言拂也。有归心学者。方委细教授。令多时观照。熟 <lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R110" n="0871b10"/>其行解矣。然每宗复有多种方便。拒于外难。诱于徒 <lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R110" n="0871b11"/>属。不可具书。今但罗其意趣。擧其宏纲也。</p> <lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R110" n="0871b12"/><p xml:id="pX63p0033c1801">荷泽宗者。尤难言述。是释迦降出。达摩远来之本意 <lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R110" n="0871b13"/>也。将前望此。此乃迥异于前。将此摄前。前即全同于 <lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R110" n="0871b14"/>此。故难言也。今强言之。谓诸法如梦。诸圣同说。故妄 <lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R110" n="0871b15"/>念本寂。尘境本空。空寂之心。灵知不昧。即此空寂寂 <lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R110" n="0871b16"/>知。是前达摩所传空寂心也。任迷任悟。心本自知。不 <lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R110" n="0871b17"/>藉缘生。不因境起。迷时烦恼亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033004" n="0033004"/>知。非烦恼。悟时神变 <lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R110" n="0871b18"/>亦知。知非神变。然知之一字。众妙之源。由迷此知。即 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034a" n="0034a"/> <lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R110" n="0872a01"/>起我相。计我我所。爱恶自生。随爱恶心。即为善恶。善 <lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R110" n="0872a02"/>恶之报。受六道形。世世生生。循环不绝。</p><p xml:id="pX63p0034a0216" cb:place="inline">若得善友开 <lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R110" n="0872a03"/>示。顿悟空寂之知。知且无念无形。谁为我相人相。觉 <lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R110" n="0872a04"/>诸相空。真心无念。念起即觉。觉之即无。修行妙门唯 <lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R110" n="0872a05"/>在此也。故虽备修万行。唯以无念为宗。但得无念之 <lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R110" n="0872a06"/>心。则爱恶自然憺泊。悲智自然增明。罪业自然断除。 <lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R110" n="0872a07"/>功行自然精进。于解则见诸相非相。于行则名无修 <lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R110" n="0872a08"/>之修。烦恼尽时。生死即绝。生灭灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0801" n="0034a0801"/><anchor xml:id="beg0034a0801" n="0034a0801"/>已<anchor xml:id="end0034a0801"/>。寂照现前。应用 <lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R110" n="0872a09"/>无穷。名之为<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R110" n="0872a10"/><p xml:id="pX63p0034a1001">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1001" n="0034a1001"/><anchor xml:id="beg0034a1001" n="0034a1001"/>已<anchor xml:id="end0034a1001"/>各叙一宗。今辨明深浅得失。然心贯万法。義味 <lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R110" n="0872a11"/>无边。诸教开张。禅宗撮略。撮略者。就法有不变･随缘 <lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R110" n="0872a12"/>二義。就人有顿悟･渐修两门。二義显。即知一藏经论 <lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R110" n="0872a13"/>之旨归。两门开。则见一切贤圣之轨辙。达摩深意。实 <lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R110" n="0872a14"/>在斯焉。不变随缘者。然象外之理。直说难证。今以喩 <lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R110" n="0872a15"/>为衡镜。定诸宗之是非<note place="inline">便随喩以法合之。随文以注对之。冀法喩一一相照易见 <lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R110" n="0872a16"/>也。然初览时。但请且一向读喩。辨本末了。然後却再以註文对辨其理</note>。</p> <lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R110" n="0872a17"/><p xml:id="pX63p0034a1701">如一摩尼珠<note place="inline">一灵心也</note>。唯圆净明<note place="inline">空寂知也</note>。都无一切差别色 <lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R110" n="0872a18"/>相<note place="inline">此知本无一切分别。亦无圣凡善恶</note>。以体明故。对外物时。能现一切 <lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R110" n="0872b01"/>差别色相<note place="inline">以体知故。对诸缘时。能分别一切是非好恶。乃至经营造作世出世间种种事数。此 <lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R110" n="0872b02"/>是随缘義也</note>。色相自有差别。明珠不曾变易<note place="inline">愚智善恶自有差别。忧喜 <lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R110" n="0872b03"/>爱憎自有起灭。能知之心不曾间断。此是不变義也</note>。</p><p xml:id="pX63p0034a2121" cb:place="inline">然珠所现色。虽百千般。今 <lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R110" n="0872b04"/>且取与明珠相违者之黑色。以况灵明知见与黑暗 <lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R110" n="0872b05"/>无明虽即相违。而是一体<note place="inline">法喩<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a2301" n="0034a2301"/><anchor xml:id="beg0034a2301" n="0034a2301"/>已<anchor xml:id="end0034a2301"/>具</note>。谓如珠现黑色时。彻 <lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R110" n="0872b06"/>体全黑。都不见明<note place="inline">灵知之心。在凡夫时。全是迷愚贪爱。都不见<persName>如来</persName>知见大圆镜智。故 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034b" n="0034b"/> <lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R110" n="0872b07"/>经云。身心等相皆是无明也</note>。如痴孩子或村野人见之。直是黑珠 <lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R110" n="0872b08"/><note place="inline">迷人但见定见凡夫</note>。有人语云。此是明珠。灼然不信。却嗔前人。 <lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R110" n="0872b09"/>谓为欺诳。任说种种道理。终不听览<note place="inline">宗密频遇如此之类。向道汝今 <lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R110" n="0872b10"/>了了能知见。是<persName>佛</persName>心。灼然不信。却云此是诱三婆二妇之言。直不肯照察。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b0401" n="0034b0401"/><anchor xml:id="beg0034b0401" n="0034b0401"/>但<anchor xml:id="end0034b0401"/>言某乙钝根。实不能入。此是大小 <lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R110" n="0872b11"/>乘法相及人天教中著相之人意见如此</note>。纵有肯信是明珠者。缘自睹其 <lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R110" n="0872b12"/>黑。亦谓言被黑色缠裹覆障。拟待磨拭揩洗去却黑 <lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R110" n="0872b13"/>暗。方得明相出现。始名亲见明珠<note place="inline">北宗见解如此</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b0720" cb:place="inline">复有一类 <lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R110" n="0872b14"/>人。指示云。即此黑暗便是明珠。明珠之体。永不可见。 <lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R110" n="0872b15"/>欲得识者。即黑便是明珠。乃至即靑黄种种皆是。致 <lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R110" n="0872b16"/>令愚者的信此言。专记黑相。或认种种相为明珠。或 <lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R110" n="0872b17"/>于异时见黑槵子珠。米吹靑珠･碧珠。乃至赤珠･琥珀･ <lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R110" n="0872b18"/>白石英等珠。皆云是摩尼。或于异时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>是摩尼珠都不 <lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R110" n="0873a01"/>对色时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b1301" n="0034b1301"/><anchor xml:id="beg0034b1301" n="0034b1301"/>但<anchor xml:id="end0034b1301"/>有明净之相。却不认之。以不见有诸色可 <lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R110" n="0873a02"/>识认故。疑恐局于一明珠相故<note place="inline">洪州见解如此也。言愚者。彼宗後学也。异 <lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R110" n="0873a03"/>时见黑槵子等者。心涉世间。分别尘境时。见贪嗔爱慢之念也。琥珀･石英者。如慈善谦敬之念也。不对色时者。 <lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R110" n="0873a04"/>无所念也。但有明净者。了了自知无念也。疑局者。彼之唯认知是偏局也</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b1629" cb:place="inline">复有一类人。闻 <lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R110" n="0873a05"/>说珠中种种色皆是虚妄。彻体全空。即计此一颗明 <lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R110" n="0873a06"/>珠都是其空。便云都无所得。方是达人。认有一法。便 <lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R110" n="0873a07"/>是未了。不悟色相皆空之处。乃是不空之珠<note place="inline">牛头见解如此 <lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R110" n="0873a08"/>也。闻说空等者。诸部般若说空之经也。计此一颗等者。计本觉性亦空。无有所认。认有等者。闻说诸法空寂之 <lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R110" n="0873a09"/>处。了了能知。是本觉真心。却云不了不知。心体不空。不空者。涅槃经说。如甁空者。谓甁中无物。名为甁空。非谓 <lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R110" n="0873a10"/>无甁。言无者。心之中无分别贪嗔等念。名为心空。非谓无心。言无者。但为遣却心中烦恼也。故知牛头但遣其 <lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R110" n="0873a11"/>非。未显其是。从此下皆喩荷泽意</note>。</p><p xml:id="pX63p0034b2314" cb:place="inline">何如直云唯莹净圆明。方是珠体 <lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R110" n="0873a12"/><note place="inline">唯空寂知也。若但说空寂。而不显知。即何异虚空。亦如圆颗莹净之瓷团。虽圆净而无明性。何名摩尼。何能现 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0034c" n="0034c"/> <lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R110" n="0873a13"/>影。洪州･牛头但说无一物。不显灵知。亦如此也</note>。其黑色。乃至一切靑黄色等。 <lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R110" n="0873a14"/>悉是虚妄<note place="inline">善恶分别。擧动运为。如洪州所认。起心动念等。即是一切相。此相皆妄。故经云。凡所 <lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R110" n="0873a15"/>有相。皆是虚妄。当知彼宗认虚妄为真性也</note>。正见黑色时。黑元不黑。但是 <lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R110" n="0873a16"/>其明。靑元不靑。但是其明。乃至赤白黄等一切皆然。 <lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R110" n="0873a17"/>但是其明。既即于诸色相处。一一但见莹净圆明。即 <lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R110" n="0873a18"/>于珠不惑<note place="inline">一切皆空。唯心不变。迷时亦知。知元不迷。念起亦知。知元无念。乃至哀乐喜怒爱恶。 <lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R110" n="0873b01"/>一一皆知。知元空寂。空寂而知。即于心性了然不惑。此上皆迥异诸宗也。故初标云将前望此。此即迥异于前</note>。 <lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R110" n="0873b02"/>但于珠不惑。则黑既无黑。黑即是明珠。诸色皆尔。即 <lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R110" n="0873b03"/>是有无自在。明黑融通。复何碍哉<note place="inline">此同彼二宗也。黑即无黑。同牛头。牛 <lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R110" n="0873b04"/>头但云一切皆无。黑即是珠。<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c1001" n="0034c1001"/><anchor xml:id="beg0034c1001" n="0034c1001"/>已<anchor xml:id="end0034c1001"/>下同洪州。洪州云一切皆是<persName>佛</persName>性。凡圣善恶皆无所碍。故初标但云将此摄前。 <lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R110" n="0873b05"/>前即是全同于此。自此已下喩意。再将荷泽本宗结束三宗也</note>。若认得明珠是能现 <lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R110" n="0873b06"/>之体。永无变易<note place="inline">荷泽</note>。但云黑是珠<note place="inline">洪州宗</note>。或拟離黑觅珠 <lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R110" n="0873b07"/><note place="inline">北宗</note>。或言明黑都无者<note place="inline">牛头宗</note>。皆是未见珠也<note place="inline">都结</note>。</p><p xml:id="pX63p0034c1321" cb:place="inline">问。據大 <lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R110" n="0873b08"/>乘经及古今诸宗禅门。乃至荷泽所说。理性皆同。云 <lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R110" n="0873b09"/>无生无灭。无为无相。无圣无凡。无是无非。不可证。不 <lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R110" n="0873b10"/>可说。今但依此即是。何必要须说灵知耶。</p><p xml:id="pX63p0034c1617" cb:place="inline">答。此幷是 <lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R110" n="0873b11"/>遮遣之词。未为显示心体。若不指示现今了了常知 <lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R110" n="0873b12"/>不昧是自心者。说何为无为无相等耶。是知诸教只 <lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R110" n="0873b13"/>说此知无生灭等也。故荷泽于空无相处指示知见。 <lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R110" n="0873b14"/>令人认得。便觉自心。经生越世。永无间断。乃至成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R110" n="0873b15"/>也。荷泽又收束无为无住。乃至不可说等种种之言。 <lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R110" n="0873b16"/>但云空寂知。一切摄尽。空者。空却诸相。犹是遮遣之 <lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R110" n="0873b17"/>言。唯寂是实性不变动義。不同空无也。知是当体表 <lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R110" n="0873b18"/>显義。不同分别也。唯此方为真心本体。故始自发心。 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035a" n="0035a"/> <lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R110" n="0874a01"/>乃至成<persName>佛</persName>。唯寂唯知。不变不断。但随地位。名義稍殊。 <lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R110" n="0874a02"/>谓约了悟时。名为理智<note place="inline">理即寂也。智即知也</note>。约发心修行时。名 <lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R110" n="0874a03"/>为止观<note place="inline">止息尘缘。契于寂也。观照性相。冥于知也</note>。约任运成行。多为定慧 <lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R110" n="0874a04"/><note place="inline">因止缘而心定。定者寂然不变。因观照而发慧。慧者知无分别也</note>。约烦恼都尽。功行 <lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R110" n="0874a05"/>圆满。成<persName>佛</persName>之时。名为菩提涅槃<note place="inline">菩提。梵语。此翻为觉。即是知也。涅槃。梵语。 <lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R110" n="0874a06"/>此翻为寂灭。即是寂也</note>。当知始自发心。乃至毕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>意。唯寂唯知也。 <lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R110" n="0874a07"/>若如二宗。但言空寂无为等者。则阙菩提義也。</p><p xml:id="pX63p0035a0719" cb:place="inline">问。洪 <lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R110" n="0874a08"/>州亦云灵觉及鉴照等。何异于知。</p><p xml:id="pX63p0035a0814" cb:place="inline">答。若據多義以显 <lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R110" n="0874a09"/>一体。即万法皆是一心。何唯灵觉鉴照等。今就剋体 <lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R110" n="0874a10"/>指示。即愚智善恶。乃至禽畜。心性皆然。了了常知。异 <lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R110" n="0874a11"/>于木石。其觉智等言。即不通一切。谓迷者不觉。愚者 <lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R110" n="0874a12"/>无智。心无记时。即不名鉴照等。岂同心体自然常知。 <lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R110" n="0874a13"/>故花严疏主答顺宗云。无住心体。灵知不昧。又云。任 <lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R110" n="0874a14"/>运寂知。又云。双照寂知。花严经亦拣知与智别。况 <lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R110" n="0874a15"/>洪州虽云灵觉。但是标众生有之。如云皆有<persName>佛</persName>性之 <lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R110" n="0874a16"/>言。非的指示。指示则但云能言语等。若细诘之。即云 <lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R110" n="0874a17"/>一切假名。无有定法。且统论<persName>佛</persName>教。有遣显二门。推其 <lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R110" n="0874a18"/>实義。有真空妙有。空其本心。具体具用。今洪州･牛头 <lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R110" n="0874b01"/>以拂迹为至极。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1901" n="0035a1901"/><anchor xml:id="beg0035a1901" n="0035a1901"/>但<anchor xml:id="end0035a1901"/>得遣教之意。真空之義。唯成其体。 <lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R110" n="0874b02"/>失于显教之意。妙有之義。阙其用也。</p><p xml:id="pX63p0035a2015" cb:place="inline">问。洪州以能语 <lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R110" n="0874b03"/>言动作等。显于心性。即当显教。即是其用。何所阙耶。</p> <lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R110" n="0874b04"/><p xml:id="pX63p0035a2201">答。真心本体有二种用。一者自性本用。二者随缘应 <lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R110" n="0874b05"/>用。犹如铜镜。铜之质是自性体。铜之明是自性用。明 <lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R110" n="0874b06"/>所现影是随缘用。影即对缘方现。现有千差。明即自 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035b" n="0035b"/> <lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R110" n="0874b07"/>性常明。明唯一味。以喩心常寂是自性体。心常知是 <lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R110" n="0874b08"/>自性用。此能语言。能分别动作等。是随缘应用。今洪 <lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R110" n="0874b09"/>州指示能语言等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0301" n="0035b0301"/><anchor xml:id="beg0035b0301" n="0035b0301"/>但<anchor xml:id="end0035b0301"/>是随缘用。阙自性用也。又显教 <lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R110" n="0874b10"/>有比量显･现量显。洪州云。心体不可指示。但以能语 <lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R110" n="0874b11"/>言等验之。知有<persName>佛</persName>性是比量显也。荷泽直云。心体能 <lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R110" n="0874b12"/>知。知即是心。约知以显心。是现量显也。洪州阙此。</p> <lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R110" n="0874b13"/><p xml:id="pX63p0035b0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0701" n="0035b0701"/><anchor xml:id="beg0035b0701" n="0035b0701"/>已<anchor xml:id="end0035b0701"/>上述不变･随缘二義。</p> <lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R110" n="0874b14"/><p xml:id="pX63p0035b0801">今次明顿悟･渐修两门者。然真如之理。尙无<persName>佛</persName>无众 <lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R110" n="0874b15"/>生。况有师资传授。今既自<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0901" n="0035b0901"/><anchor xml:id="beg0035b0901" n="0035b0901"/>已<anchor xml:id="end0035b0901"/>来。祖祖传授。即知约 <lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R110" n="0874b16"/>人修证趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1001" n="0035b1001"/><anchor xml:id="beg0035b1001" n="0035b1001"/>入<anchor xml:id="end0035b1001"/>之门也。既就人论。即有迷悟･始终･凡圣。 <lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R110" n="0874b17"/>从迷而悟。即顿转凡成圣。即顿悟也。顿悟者。谓无始 <lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R110" n="0874b18"/>迷倒。认此四大为身。妄想为心。通认为我。若遇善友。 <lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R110" n="0875a01"/>为说如上不变随缘。性相体用之義。忽悟灵灵知见。 <lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R110" n="0875a02"/>是自真心。心本空寂。无边无相。即是法身。身心不二。 <lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R110" n="0875a03"/>是为真我。即与诸<persName>佛</persName>分毫不殊。故云顿也<note place="inline">此下擧喩。便随文注。 <lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R110" n="0875a04"/>以法合之</note>。</p><p xml:id="pX63p0035b1605" cb:place="inline">如有大官<note place="inline"><persName>佛</persName>性</note>。梦<note place="inline">迷也</note>在牢狱<note place="inline">三界</note>。身<note place="inline">本识</note>著枷锁<note place="inline">贪爱</note>。种 <lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R110" n="0875a05"/>种忧苦<note place="inline">一切业报</note>。百计求出<note place="inline">问法勤修</note>。遇人唤起<note place="inline">善知识也</note>。忽然觉 <lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R110" n="0875a06"/>悟<note place="inline">闻法心开</note>。方见自身<note place="inline">法身真我</note>。元在自家<note place="inline">净名经云。毕竟空寂舍也</note>。安乐 <lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R110" n="0875a07"/><note place="inline">寂灭为乐</note>富贵<note place="inline">体上本有河沙功德也</note>。与诸朝寮都无别异<note place="inline">同诸<persName>佛</persName>之真性。 <lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R110" n="0875a08"/>法合一一如注可知</note>。據此法喩。一一分明。足辨梦悟身心本源 <lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R110" n="0875a09"/>虽一。论其相用。倒正悬殊。不可觉来还作梦事。以喩 <lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R110" n="0875a10"/>心源虽一。迷悟悬殊。梦时拜相<note place="inline">迷时修得大梵天王等位</note>。不及觉 <lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R110" n="0875a11"/>时作尉<note place="inline">悟後初入十信位也</note>。梦得七宝<note place="inline">迷诗修无量功德也</note>。不及觉时百 <lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R110" n="0875a12"/>钱<note place="inline">悟时持五戒十善</note>。皆以一妄一真。故不可类<note place="inline">诸教皆云施三千七宝。不 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0035c" n="0035c"/> <lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R110" n="0875a13"/>如闻一句偈。是此意也</note>。</p><p xml:id="pX63p0035c0110" cb:place="inline">今洪州但言贪嗔戒定一种。是<persName>佛</persName>性作 <lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R110" n="0875a14"/>用者。缺于拣辨迷悟倒正之用也。彼意在真如心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>性。 <lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R110" n="0875a15"/>常知如不变之湿性。心既无迷。即非无明。如风顿止。 <lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R110" n="0875a16"/>悟後自然攀缘渐息。如波浪渐停。以定慧资熏身心。 <lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R110" n="0875a17"/>渐渐自在。乃至神变无碍。普利群生。如春阳冰泮漑 <lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R110" n="0875a18"/>盥洗涤。善利万物也。洪州常云贪･嗔･慈･善皆是<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R110" n="0875b01"/>有何别者。如人但观湿性始终无异。不知济舟覆舟。 <lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R110" n="0875b02"/>功过悬殊。故彼宗于顿悟门虽近。而未的于渐修门。 <lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R110" n="0875b03"/>有误而全<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>垂。牛头以达空故。于顿悟门而半了。以忘 <lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R110" n="0875b04"/>情故。于渐修门而无亏。</p> <lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R110" n="0875b05"/><p xml:id="pX63p0035c1101">北宗但是渐修。全无顿悟。无顿悟故。修亦非真。荷泽 <lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R110" n="0875b06"/>则必先顿悟。依悟而修。故经云。若诸菩萨悟净圆觉 <lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R110" n="0875b07"/><note place="inline">悟也</note>。以净觉心。取静为行。由澄诸念。觉识烦动等<note place="inline">修也</note>。此 <lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R110" n="0875b08"/>顿悟渐修之意。备于一藏大乘。而起信･圆觉･花严。是 <lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R110" n="0875b09"/>其宗也。</p> <lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R110" n="0875b10"/><p xml:id="pX63p0035c1601">若约各为一类之機。善巧方便。廣开门户。各各诱引。 <lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R110" n="0875b11"/>熏生生之习种。为世世之勝缘。则诸宗所说。亦皆是 <lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R110" n="0875b12"/>诸<persName>佛</persName>之教也。诸经诸论具有其文矣。</p> <lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R110" n="0875b13"/> <lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R110" n="0875b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>中华传心地禅门师资承袭图</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R110" n="0875b15"/> <lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R110" n="0875b16"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX63p0035c2201">去明治四十三年十二月续藏经编集长中野达 <lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R110" n="0875b17"/>慧师曰此书者希代之书而于他家无所藏请誊 <lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R110" n="0875b18"/>写之以编入续藏辰乃速应请求许誊写且记其 <pb ed="X" xml:id="X63.1225.0036a" n="0036a"/> <lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R110" n="0876a01"/>事实以授焉。</p> <lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R110" n="0876a02"/><p xml:id="pX63p0036a0201">于时明治四十有四年一月吉旦。</p> <lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R110" n="0876a03"/><p xml:id="pX63p0036a0301">四海唱道五十四传灯沙门静照日辰 <lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R110" n="0876a04"/>谨识于日莲宗大本山妙显精舍方丈。</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0031a1801" to="#end0031a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031a2101" to="#end0031a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b0101" to="#end0031b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b0801" to="#end0031b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b1101" to="#end0031b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031b2001" to="#end0031b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031c0701" to="#end0031c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031c0901" to="#end0031c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a0101" to="#end0033a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033a0301" to="#end0033a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0033c0601" to="#end0033c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0034a0801" to="#end0034a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a1001" to="#end0034a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a2301" to="#end0034a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034b0401" to="#end0034b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0034b1301" to="#end0034b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0034c1001" to="#end0034c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035a1901" to="#end0035a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0035b0301" to="#end0035b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0035b0701" to="#end0035b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b0901" to="#end0035b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b1001" to="#end0035b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">入</lem><rdg wit="#wit.orig">人</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">引疑别</note> <note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">暮疑莫</note> <note n="0033003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">妄疑忘次同</note> <note n="0033004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033004">知下疑脱知字</note> <note n="0034001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">是一作见</note> <note n="0035001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">意疑竟</note> <note n="0035002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">性常之间佚失十六字诘十八行</note> <note n="0035003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">垂疑乖</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0031a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0033c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033c0601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0034a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0034b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0034c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0035b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0035b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1001">入【CB】，人【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>